Kleuren

De Syrische hamster zoals hij gevangen is en zoals hij in het wild voorkomt, heeft een donkerbruine gouden kleur. Er wordt heel veel met de Syrische hamster gefokt en er zijn in een kort tijdbestek heel veel nieuwe kleurmutaties ontstaan. Bij de Syrische hamsters kan je de kleuren indelen in kleuren met uitmonstering, éénkleurigen en tekeningen. Maar daarnaast zijn er nog andere mutaties bekend die invloed op de kleur hebben.

Kleuren met uitmonstering

Met uitmonstering wordt bedoelt dat de Syrische hamster kaakstrepen en halve manen heeft. Deze kleuren hebben ook altijd een andere buikkleur.

De volgende kleuren zijn kleuren met uitmonstering:

Kleur Code Foto
Goud

Kleur: goudbruin
Kaakstrepen: zwart
Buikkleur: grijsachtig wit
Oogkleur: zwart
Oorkleur: donker blauwgrijs
A_
Dit is de kleur zoals de Syrische hamster in het wild voorkomt. In praktijk hebben wij het nooit over hoe deze kleur vererft. Het is namelijk de kleur waarbij geen andere mutaties zichtbaar zijn. Maar er kunnen wel recessieve kleuren gedragen worden. Daarom wordt internationaal Goud vaak met A_ aangeduidt. De "_" teken betekent hier dat het wel andere genen gedragen kan worden. In Nederland wordt Goud ook wel met AwAw aangeduidt. De kleine w staat hier voor wildkleur.
Roest

Kleur: licht goud
Kaakstrepen: bruin
Buikkleur: ivoor wit
Oogkleur: bruin
Oorkleur: grijs
bb
In de jaren '80 werd in Nederland met de kleur Koper gefokt. Deze kleur is een combinatie van Roest met Mink. Omdat de kleur Koper lastig te fokken is, werd later hiermee nauwelijks mee gefokt. De Roest en de Roest gerelateerde kleuren zagen we daarna niet terug. Er werd zelfs gedacht dat de Roest mutatie verloren gegaan was. Er waren toen wel geruchten dat de mutatie nog in Engeland, Frankrijk en Zweden zou zijn, maar er waren nauwelijks bewijzen hiervoor. In 2007 heeft een fokker Chocola gefokt. De voorouders kwamen oorspronkelijk uit Zweden. Ook hadden een aantal crème kleuren te lichte oren omdat ze eveneens Roest waren. In 2008 en 2009 hebben een aantal fokkers Roest en Roest gerelateerde kleuren geimporteerd. Sindsdien wordt er weer met Roest in Nederland gefokt. Bij mijn broer kwam eind 2009 spontaan Roest uit een combinatie waar je dit niet verwacht. Achteraf bleek dat in Limburg een fokker zat die vroeger met Chocola fokte.

De mutatie Roest zorgt ervoor dat alle zwarte tinten vervangen wordt door bruine tinten. De kleur is een tik lichter dan de kleur Goud. De kaakstrepen zijn bruin van kleur, de buikkleur is ivoor wit en de ondervacht is grijs van kleur. Een ander verschil is dat de oogkleuren donkerbruin zijn in plaats van zwart. Roest kan met andere kleurcombinaties hele mooie kleuren opleveren. Voorbeelden zijn de kleuren Koper en Chocola.

De kleur Roest is in de eindjaren '50 ontstaan. Roy Robinson heeft de kleur in juli 1960 voor het eerst beschreven.
Dilution

Kleur: licht goud met blauwgrijze waas
Kaakstrepen: blauwgrijs
Buikkleur: grijsachtig wit
Oogkleur: zwart
Oorkleur: donker blauwgrijs
dd

Eind jaren '90 is bij de fokker Medusa een blauwe Syrische hamster gefokt. De eerste exemplaren zijn gefokt uit een driekleur lijn. De fokker heeft jarenlang deze kleurmutatie voor haar zelf gehouden omdat ze niet sterk waren. In 2007 heeft zij een aantal exemplaren weggegeven aan andere fokkers. Er was in het begin twijfel of het wel een nieuwe mutatie zou zijn of dat het om donkergrijs zou gaan. Dit omdat met de grijze kleuren eveneens een blauwe kleur gefokt kan worden. Pas na een aantal kruisingen bleek dat het niet om grijs gaat, maar om de dilution mutatie (dd). De zuivere vorm is een lichte goudkleur met een blauwachtig kaakstreep. De kleurverschillen zijn minimaal en vallen niet op. Fokkers zullen snel denken dat het om een mislukte goud gaat. In combinatie met zwart is het donker blauw.
Oranje

Kleur: oranje
Kaakstrepen: lichtbruin
Buikkleur: ivoor wit
Oogkleur: donkerrood
Oorkleur: lichtbruin
pp

Oranje is de Pink-eyed dilution mutatie (roodoog verdunningsfactor) en wordt genetisch daarom met pp aangeduidt. International wordt de kleur Cinnamon genoemd. De oogkleur is bij geboorte en op jonge leeftijd vel rood. Naarmate ze ouder worden, wordt de oogkleur donker rood. De kleur is warm oranje met een kaneelbruine en blauwe waas. De kaakstrepen zijn lichtbruin van kleur, de buikkleur is ivoor wit en de onderkleur is blauwgrijs.

De kleur is in Amerika in 1958 ontstaan en is voor het eerst in 1960 door Roy Robinson beschreven.
Zilvergrijs

Kleur: licht grijs
Kaakstrepen: donkergrijs
Buikkleur: ivoor wit
Oogkleur: zwart
Oorkleur: grijs
Sg_

Er zijn bij de Syrische hamsters drie grijze kleuren bekend. Zilvergrijs vererft dominant en kan zonder problemen onderling gefokt worden. In heterozygote vorm (dus Sgsg) is de kleur donkerder dan in homozygote vorm (dus SgSg). In Heterozygote vorm lijkt de kleur heel veel op licht grijs.

Wat je bij heterozygote vorm (Sgsg) vaak ziet, is dat de dragende kleur door schemerd. Een Zilvergrijs dragend voor Crème (SgsgEe) is wat bruiniger van kleur dan bijvoorbeeld een Zilvergrijs dragend voor Zwart (SgsgAa). Wanneer deze kleur naar bruin neigt, wordt deze kleur in Nederland ook wel Sepia genoemd. Internationaal bestaat deze kleurbenaming niet.
Van de grijze kleuren komt in Nederland Zilvergrijs het meest voor.
Licht grijs

Kleur: licht grijs
Kaakstrepen: donkergrijs, bijna zwart
Buikkleur: grijsachtig wit
Oogkleur: zwart
Oorkleur: donkergrijs
Lglg Geen foto aanwezig.
Lichtgrijs vererft ook dominant maar in homozygote vorm is het lethaal. Het wordt afgebroken in de baarmoede en wordt niet geboren. Voor zover bekend komt deze kleur niet meer in Nederland voor. Het is onbekend waar deze kleur nog wel voorkomt. Er zijn geluiden dat in Engeland nog met deze kleur gefokt wordt. De kleur heeft heel veel ticking.
Donker grijs

Kleur: donker grijs
Kaakstrepen: zwart
Buikkleur: ivoor wit
Oogkleur: zwart
Oorkleur: donkergrijs, bijna zwart
dgdg Geen foto aanwezig.
Donkergrijs is de enige grijze kleur die recessief vererft. In Nederland wordt deze kleur niet specifiek meer gefokt en komt daarom maar zelden voor. De kleur is in 1967 in de laboratorium Cambridge Massachusetts ontstaan c.q. voor het eerst specifiek gefokt. Deze kleur heeft heel veel ticking.

Wetenschappelijk is aangetoond dat jonge hamsters met deze kleur de eerste vier weken zo'n 10 tot 20 gram lichter zijn dan de andere kleuren. Ze worden daarom vaak gezien als "achterblijvertjes".
Mahonie / Umbrous

Kleur: donker goud
Kaakstrepen: donkerbruin / zwart
Buikkleur: grijsachtig wit
Oogkleur: zwart
Oorkleur: donker leiblauw
U_

Feitelijk gaat het hier niet om een kleur, maar om een verdonkeringsfactor. In Nederland wordt de zuivere vorm van deze mutatie (dus niet in combinatie met andere kleuren) Mahonie genoemd, maar internationaal bestaat deze naam niet en wordt het Umbrous genoemd. Umbrous zorgt ervoor dat de haarpunten donkerder van kleur zijn.
Geel

Kleur: warm geel
Kaakstrepen: bruin/zwartachtig, licht aanwezig
Buikkleur: ivoor wit
Oogkleur: zwart
Oorkleur: donkergrijs / zwartachtig
ToTo / ToY

Hier gaat het om het schildpad gen. Het schildpad gen ligt op het vrouwelijke chromosoom en is daarom geslachtsgebonden. Wanneer een mannetje het schildpad gen draagt, is hij Geel (genetisch ToY, waarbij Y voor het mannelijke chromosoom staat). Vrouwtjes die twee genen schildpad hebben geërft zijn tevens geel (genetisch ToTo).

Zie bij schildpad voor meer informatie.


Eénkleurigen

Tegenovergestelde van de kleuren met uitmonstering zijn de éénkleurigen: deze kleuren hebben geen andere buikkleur en hebben geen kaakstrepen. Er zijn twee mutaties die dit veroorzaken, namelijk Zwart (genetische code: aa) en Crème (genetische code: ee). Wanneer een Syrische hamster één van deze combinaties geërfd heeft, is hij automatisch éénkleurig. Crème is, als je naar andere diersoorten kijkt, een hele bijzondere mutatie. Crème maskeert de kleuren Zwart en Geel. Een Syrische hamster die naast Crème ook Zwart is (dus aaee), is gewoon Crème en is van het zwarte kleur niets te zien.

Er is hierop slechts één uitzondering en dat is de Wit roodoog (genetische code cdcd). Deze kleur is totaal wit. Omdat de oren niet vleeskleurig zijn, maar pigment heeft, wordt deze kleur geen Albino genoemd. Ook deze kleur is een éénkleurige. Maar een kleurcombinatie met cdcd is altijd wit.

Kleur Code Foto
Zwart

Kleur: zwart
Kaakstrepen: niet aanwezig
Buikkleur: zwart
Oogkleur: zwart
Oorkleur: zwart
aa
De Zwarte kleur vererft recessief. De hamster is niet geheel zwart. Ze hebben meestal witte voetjes, een wit befje en soms witte buikvlekken. Deze kleur is zo rond 1985-1986 in Frankrijk ontstaan en is in april 1988 naar Zweden gehaald. Daar hebben fokkers de kleur zuiver gefokt. Zo rond 1989-1991 hebben Engelse fokkers ze naar Engeland geïmporteerd. Ze worden in Amerika ook wel "Black Bear Hamster" genoemd. Dit komt omdat de zwarte Syrische hamsters groter waren dan ze in de dierenwinkels in Amerika gewend waren.

Toch heeft één enkel zwart gen invloed op andere kleuren. Zo is een Crème drager zwart of een Mahonie / Umbroush drager zwart vaak donkerder en warmer van kleur. In heterozygote vorm zorgt het zwart gen namelijk ervoor dat de haarpunten donkerder van kleur zijn.
Crème

Kleur: crème
Kaakstrepen: niet aanwezig
Buikkleur: crème
Oogkleur: zwart
Oorkleur: donkergrijs
ee

Crème is de eerste mutatie die bij de Syrische hamster ontstaan is. De kleur heeft totaal geen uitmonstering en heeft geen ander buikkleur. Wel heeft deze kleur meestal een wit befje of op de buik een wit vlekje.

De kleur is in Engeland zo rond 1951 ontstaan en is in 1954 voor het eerst wetenschappelijk beschreven. De oorsprong van de mutatie is onbekend.
Wit roodoog

Kleur: wit
Kaakstrepen: niet aanwezig
Buikkleur: wit
Oogkleur: rood
Oorkleur: donkergrijs
cdcd

Dit is een witte Syrische hamster met rode ogen en donker gekleurde oren. Omdat de oorkleur pigment heeft, betreft het hier niet om een albino. Er zijn wel witte Syrische hamsters met rode ogen en vleeskleurige oren bekend, maar hier gaat het om een syntische albino. Het gaat feitelijk om de combinatie Oranje met Wit roodoog.


Tekeningen

Een tekening wordt veroorzaakt door een mutatie die er voor zorgt dat de Syrische hamster twee kleurig is. Je moet denken aan een bontfactor of aan een schildpadfactor. Een bontfactor wil zeggen dat op bepaalde plaatsen alleen maar witte haren zijn. Schildpadfactor is een mutatie die zorgt dat een Syrische hamster van het vrouwelijke geslacht gele vlekken heeft. En wanneer je een bontfactor combineert met een schildpadfactor, krijg je zelfs een drie kleurige hamster. Een drie kleurige hamster heeft naast normale kleurige haren witte en gele haren.

Kleur Code Foto
Schildpad

Extra: gele vlekken
Toto
Internationaal wordt deze tekening Tortoiseshell genoemd. De mutatie is in 1962 ontstaan.

Het schildpad gen zit op het vrouwelijke chromosoom en niet op het mannelijke. Alle chromosomenparen zijn even lang, behalve het geslachtschromosoom. Zo zit op het mannelijke geslachtschromosoom slechts een kleine hondertal genen, terwijl op het vrouwelijke geslachtschromosoom een tienvoudige aantal genen zitten. Zo zijn er genen, zoals het schildpad gen, die alleen maar op het vrouwelijke geslachtschromosoom zitten. Een mannetje kan slechts één schildpad gen erven. Zo'n mannetje is dan Geel van kleur. Genetisch duiden we dit vaak met ToY aan, waar het Y-symbool voor het mannelijke geslacht staat. Wanneer het vrouwtje één schildpad gen erft (genetisch Toto), dan heeft zij naast haar originele kleur ook gele vlekken. Als het vrouwtje twee schildpad genen geërft heeft (genetisch ToTo), dan is het vrouwtje Geel van kleur en heeft ze geen Schildpad tekening.

Sommige recessieve kleuren kunnen de kleur van de gele vlekken beïnvloeden zodat het meer geel of meer oranje is. Het gaat onder andere om de Cremè en Oranje kleuren. Wanneer een schildpad bijvoorbeeld voor Cremè draagt, zijn de gele vlekken wat lichter van kleur. Eveneens kan Umbrous de gele vlekken qua kleur beïnvloeden. Zo kan een zwarte Schildpad eveneens Umbrous zijn waardoor de gele vlekken donkerder van kleur zijn.
Driekleur

Een kleur gecombineerd met zowel witte als gele vlekjes.
Toto
+
Ds_
of
ss
of
rdrd
Het schildpad gen kan gecombineerd worden met Dominant Spot, Piebald of Recessive Dappled. Je krijgt een combinatie van het originele kleur met zowel gele als witte vlekken. Dit wordt een driekleur genoemd. Omdat alleen vrouwtjes schildpad kunnen zijn, zijn alle driekleuren tevens vrouwtjes.
Witband

Extra: witte band
Heeft een witte buik.
Ba_
De witband betreft een dominante bontfactor waarbij de witte vlekken vooral rondom het midden gepositioneerd is. De mutatie is in Amerika in 1957 ontdekt. In 1959 is het naar Engeland gekomen.
Dominant Spot

Extra: witte vlekjes
Oren: meestal gevlekte oren
Dsds

Dominant Spot is een lethale factor. De exemplaren die een dubbele factor geërft hebben, worden in de baarmoeder afgestoten.
Dalmatiër / Recessief Schimmel / White Bellow / White Sprinkled

In combinatie met Dominant Spot geeft het een wit dier met kleine vlekjes. Dit wordt Dalmatiër genoemd.
bsbs
+
Dsds

In combinatie met Umbrous geeft het een schimmel effect. bsbs
+
U_

Het gaat hier om een mutatie die al in de jaren '90 in Nederland aanwezig was en niet heel veel mee gefokt wordt. In combinatie met Dominant Spot is het een Dalmatiër. Door het te combineren met Umbrous krijg je een schimmel die op Roan lijkt, echter niet lethaal is.

Genenetische code is nog niet officieel.

Zie ook: http://www.rikyhamstery.com/english/basic/z_riky.htm
Recessive Dappled

Een brede witte band met vlekjes op de achterhand. Op de kop en neus een witte bles.
rdrd

Recessive Dappled is door Spice Teddybear Hamstery in december 1996 ontdekt. Ze heeft een hamster van Estonia / Rusland naar Amerika gehaald en dacht dat het om een Dominant Spot ging. Bij het fokken en bij inteelt bleek dat het om een recessieve vlekgen ging die nog niet bekend was. Later bleek dat in Rusland alleen maar een recessieve vlekgen bekend was en dat de Dominant Spot niet in Rusland voorkomt.
Piebald

Een recessieve bondfactor.
ss Geen foto aanwezig.
Piebald is rond 1958 voor het eerst door Roy Robinson beschreven. Er zijn fokkers die twijvelen of deze mutatie wel bestaat.
Roan / White Belly

In combinatie met een crème gerelateerde kleur betreft het een schimmelfactor.

In combinatie met een kleur met uitmonstering zorgt het voor een witte buikkleur.
Whwh
Roan / White Belly is een schillemfactor die ervoor zorgt dat alle crème gerelateerde kleuren beïnvloed. De haren worden steeds witter en witter totdat het bijna een witte hamster is. Wanneer het gen gecombineerd wordt een kleur die een uitmonstering heeft, dan is de buikkleur wit.

Het gen is semi-lethaal. Dit betekent dat hamsters die de factor dubbel geërft hebben, wel geboren worden maar niet levensvatbaar zijn. Ze worden spierwit geboren en hebben geen ogen. Ze worden meestal niet ouder dan 2 tot 3 weken. Klik hier voor een artikel over Roan inclusief de beschrijving van de gevaren en een waarschuwing m.b.t. het fokken ervan.


Overige mutaties

Kleur Code Foto
Ruby-eye

De oogkleur is robijnkleurig in plaats van zwart.
ruru Geen foto aanwezig.
Het Ruby-eye gen zorgt ervoor dat de oogkleur robijnkleurig wordt. Het betreft een zeer moeilijk te fokken mutatie. Dit omdat de mannetjes na ongeveer 10 weken oud steriel zijn.


Niet genetisch

Kleur Code Foto
Mozaiek

Een bruine / zwarte streep.
Soms komt er bij éénkleurige Syrische hamsters bruine of zwarte vlekken / strepen voor. Dit wordt bij de Syrische hamsters Mozaiek genoemd. Het is niet erfelijk en je kunt er dus niet gericht op fokken. Het komt het meest voor bij Crème gerelateerde kleuren.


Combinatie van kleuren

Verschillende kleurmutaties kan je met elkaar combineren. Er zijn heel veel kleurencombinaties bekend. In principe kan je de combinatie kleuren ook hier indelen in kleuren met uitmonstering, crème-gerelateerde kleuren en zwart-gerelateerde kleuren. De kleurcombinaties zonder Crème (ee), Zwart (aa) en Wit-roodoog (cdcd) zijn allemaal kleuren met uitmondering. Echter Crème maskeert de kleur Zwart. M.a.w. deze twee kleuren zijn niet te combineren.

De verdonkeringsfactur Umbrous heeft heel veel effect op de crème-gerelateerde kleuren, maar kan ook zwart-gerelateerde kleuren verdonkeren c.q. warmer maken. Echter met Zwart zelf zou het niet veel doen. Wel is de ervaring dat een Zwart gecombineerd met Umbrous minder snel verroest.

Kleuren met uitmonstering c.q. kleuren zonder Crème, Zwart of Wit cdcd:

Kleur Foto
Lilac

Genetische code: dgdgpp
Geen foto aanwezig.
Blond

Genetisch: Lglgpp of Sgsgpp
Smoke Pearl

Genetisch: dgdgToY of dgdgToTo
Geen foto aanwezig.
Honing Roodoog/ Honey Red Eyed

Genetisch: ppToY of ppToTo
Honing Donkeroog/ Honey Dark Eyed

Genetisch: bbToY of bbToTo
Silver Pearl

Genetisch: SgsgToY, SgsgToTo, SgSgToy of SgSgToY
Zilver Roest

Genetisch: bbSgsg of bbSgSg

Op de foto staat een Zilver Roest bbSgSg. Foto is gemaakt op Joh Qualm Bokaal 2011.


Crème-gerelateerde kleuren:

Kleur Foto
Crème roodoog

Genetisch: eepp

Foto van © Hamstery Il Criceto
Crème met bleke / lichtgrijze oren

Genetisch: eebb
Donker Sepia

Genetisch: U_ee
Zilver Sepia

Genetisch: U_eeSg_
Mink

Genetisch: U_eepp
Zilver Mink

Genetisch: U_eeppSg_
Chocolade Sepia

bbeeU_
blauw Sepia

ddeeSgsgU_
Koper

Genetisch: U_bbeepp
Offwhite

Genetisch: eeSgsg
Wit donkeroog

Genetisch: eeSgSg
Wit roodoog (met lichtgekleurde oren)

Genetisch: eeppSgSg
Ivoor

Genetisch: eedgdg of eeLglg
Geen foto aanwezig.


Zwart-gerelateerde kleuren:

Kleur Foto
Chocola

Genetische code: aabb
Blauw

Genetisch: aadd
Lavendel

Genetisch: aabbdd
Dove

Genetisch: aapp
Dove dilute

Genetisch: aaddpp

Bij geboorte heel licht grijs en naarmate ouder wordt begint het steeds meer op een zachte Dove te lijken.
Champagne

Genetisch: aabbpp
Dingy Black

Genetische code: aaSgsg, aadgdg of aaLglg
Zilver Zwart

Genetische code: aaSgSg
Zilver Dove

Genetische code: aaSgsgpp en aaSgSgpp

Een Zilver Dove met heterozygote Sg is iets lichter van kleur.
Yellow Black

Genetische code: aaToY of aaToTo

Hamster van Saskia de Vries-Sweserijnen
Yellow Chocola

Genetische code: aabbToY of aabbToTo
Yellow greybrown

Genetische code: aabbSgsgToY, aabbSgSgToY,aabbSgToTo of aabbSgsgToTo
Honey Black Red Eyed

Genetische code: aappToY of aappToTo


Wit cdcd gecombineerd met andere mutaties:

Kleur Foto
Wit roodoog

Genetische code: cdcdpp

Dit betreft een wit roodoog met vleeskleurige oren.


Bronnen

- The British Hamster Organisation (BHA)
- Nature Publishing Group
- Artikelen van genetica deskundige Roy Robinson
- N.M.C., www.KleineKnaagdieren.nl
- Hamster Society (UK)
Laatste update 4 februari 2012, klik hier om te zien wat gewijzigd is.