Wordt de Russsische dwerghamster straks verboden?

UPDATE

Afgelopen 1 mei 2024 is via staatscourant de nieuwe positieflijst, de huisdierenlijst, openbaar en definitief gemaakt. Dit betekent dat de Russische dwerghamster, de Campbelli dwerghamster en de Roborovski dwerghamster vanaf 1 juli 2024 verboden zijn. Wat voor 1 juli geboren wordt, mag na 1 juli ook nog verkocht worden. Maar wettelijk gezien mag je na 1 juli 2024 niet meer mee fokken.

Voor vele hobbyfokkers in Nederland is dit een groot probleem. De dwerghamsters worden niet zo oud en wanneer fok lange tijd stil staat, gaat diversiteit in Nederland verloren. Wanneer het later alsnog terug gedraaid wordt, dan zijn er al vele exemplaren niet fokgeschikt meer of niet vruchtbaar. Dit gaat dan tot meer ongezondheid leiden en leidt tot meer defecten. Dit omdat de diversiteit omlaag is gegaan.

Op dit moment kan je via de website van RVO bezwaar maken m.b.t. de nieuwe lijst en invoering. Hiervoor is zes weken de tijd gegeven. Verschillende organisaties en mensen maken nu bezwaar. Als jij belanghebbende ben, dan is het goed dat jij ook bezwaar maakt. En niet inactief afwacht met het idee "het komt wel goed". De organisaties doen een algemene vorm van bezwaar maken en komen voor alle diersoorten op. Het is ook goed dat er bezwaren worden ontvangen voor dwerghamsters. Met het verzoek om ze als gedomesticeerd te zien en/of algemene ontheffing te vragen. Juist met onomkeerbaarheid als argument. Niet fokken betekent verloren gaan van diversiteit, van lijnen die je als fokker kwijt raakt waar je jarenlang over gedaan hebt.

Ook worden bodemprocedures opgestart. Echter die gaan jaren duren. Dus maak bezwaar!

Het is vreemd dat op de website van RVO letterlijk staat "Niet alle dieren zijn geschikt om te houden. Sommige dieren hebben ingewikkelde verzorging nodig of ze kunnen ziektes overdragen. En sommige dieren zijn gevaarlijk. Op de huis- en hobbydierenlijst vindt u zoogdiersoorten die geschikt zijn als huisdier." Als je de lijst doorneemt, constateert een gemiddeld mens dat dit niet het geval is. Een waterbuffel, kameel, schaap, rund, bunzing, etc. hebben niet iets met huisdieren te maken. Laat staan dat een waterbuffel en kameel heel gevaarlijke dieren zijn die een ingewikkelde verzorging kennen. En laat staan dat de Bunzing een beschermd diersoort is die wij niet mogen houden. Tevens is er ook sprake van willekeur. De vraag wat nu precies de definitie domesticatie inhoudt. Vreemd is dat de chinchilla op de Cites lijst staat zijnde gedomesticeerd. Maar dat de wetenschappers die niet op de huisdierenlijst hebben gezet. Misschien kwam het wel omdat toevallig die ook niet op wikipedia op de lijst stond zijnde gedomesticeerd. En toevallig staan de kameel, waterbuffel en bunzing er wel op... De Russische dwerghamster die wij als huisdier houden, zijn ook gedomesticeerd. In wetenschappelijke artikelen schrijven ze over defecten die in gedomesticeerde Russische dwerghamsters zijn ontdekt. Als wetenschappers dit al schrijven, dan is dit toch ook zo? Onze dwerghamsters zijn totaal anders dan de wilde exemplaar: ze zijn tam, aanhankelijk, krijsen en bijten niet, komen in verschillende kleuren voor en zijn al meer dan 45 jaar onder de mens. Er zitten ruim 150-200 generaties tussen, als niet meer. Dat is gelijk aan 1.000-2.000 jaar fokken van katten. Want daar fok je om de 4-7 jaar een nieuwe generatie mee.

De minister lijkt oogkleppen op te hebben. Wil niet begrijpen wat anderen zeggen en houdt maar vast: dit is de lijst opgesteld door onafhankelijke wetenschappers. Maar wat is hier wetenschappelijk aan? Ze hebben geen enkel huisdier op de hand gehouden of gezien. Ze hebben wetenschappelijke onderzoeken op basis van wilde dieren gelezen. En een checklist ingevuld. Zönose is bij de Russische dwerghamster niet aangetoond. Maar het zou kunnen... Daarom een kruisje. Dat is geen wetenschap! Russische dwerghamsters fok je koppelgewijs. Kans op overpopulatie. Daarom kruisje. Maar dat is geen wetenschap! Als je ze niet bij elkaar zet, krijg je geen kindjes... Er is totaal geen risico analyse gedaan en er is geen enkel rekening gehouden met hoeveel kans en komt het uberhaupt in de praktijk voor c.q. is het in de praktijk wel een risico.

En het is heel vreemd dat wij enige land binnen de EU gaan worden in deze wereld waar de Russische dwerghamster verboden gaat worden. En in Duitsland en België ze gewoon te koop zullen zijn en blijven. Wat vreemd is, is dat minister heeft gezegd dat zoönose niet bepalend is of een dier wel of niet mag. Dat is op de website van RVO bij de dieren ook nu geschreven. Echter, zij zien af van advies van de Europese commissie met argument om mensen te beschermen. Beschermen tegen wat? Je raad het vast wel! Dieren kunnen virussen overdragen... Dwerghamsters die niet buiten komen en zo klein zijn, dragen geen virussen over.

Samengevat: de huisdierenlijst heeft maar weinig te maken met huisdieren. Kent willekeur en is niet wetenschappelijk onderbouwt door deskundigen die de dieren ook kennen. Tijdens het opstellen van de lijst heeft men doel wat men voor ogen had, vergeten. En dat is het weren van gevaarlijke dieren die niet geschikt zijn om als huisdier te houden.

OORSPRONKELIJK ARTIKEL

40 jaar hobby gaat verloren

Bijna 40 jaar lang fok ik de Russische dwerghamster. Daarbij is op karakter, uiterlijk en gezondheid geselecteerd. Dat doe ik niet alleen, er zijn vele hobbyfokkers in Nederland. Wij samen fokken de Russische dwerghamster als huisdier voor onze kinderen. De Russische dwerghamster is een zeer lief en geschikt dwerghamstersoort om als huisdier te houden.

Domesticatie van de Russische Dwerghamster

De Russische Dwerghamster wordt sinds de jaren '80 als huisdier gehouden en gefokt. Genetisch gezien gaat het om een heel ander dier dan de wilde soort. Door selectie is de Russische dwerghamster iets groter, voller en zwaarder geworden. Daarnaast zijn er diverse mutaties ontstaan en hebben de Russische dwerghamster verschillende kleuren. De huidige huisdier Russische dwerghamster zoals wij die nu kennen, komt niet in de natuur voor en zal ook niet in de natuur kunnen overleven.

Daarnaast zijn eigenschappen van het wilde exemplaar uitgefokt. Denk bijvoorbeeld aan het instinkt dat zij zich in nood moeten gaan verdedigen. Maar ook bijvoorbeeld dat zij geen wintervacht meer krijgen bij bepaalde kleurslagen. De Russische Dwerghamster in de kleuren zwart, Blauw, Chocola, Lilac, Geel etc. kent geen wintervacht meer.

Onze gedomesticeerde Russische Dwerghamster zijn net als onze konijnen "tam" gefokt. Onze dwerghamsters zijn jarenlang geselecteerd op een tam karakter, waardoor ze nu ook echt tam zijn. Zodra je met je hand in de bodembedekking ritselt komen ze naar je toe. Heel veel baasjes kunnen beamen een echte band met hun dwerghamster te hebben opgebouwd. Onze dieren zijn niet meer te vergelijken met wilde exemplaren.

Genetisch gezien zijn deze exemplaren niet meer te vergelijken met hun wilde voorouders en zouden deze het niet overleven in het wild zonder hulp van de mens. Voor de goede orde, wij spreken over meer dan 150-200 generaties wat vergelijkbaar is met 1.000 - 2.000 jaar fokken met katten en/of honden.

De dwerghamsters zijn dus ten onrechte door het RVO geclassificeerd als "niet gedomesticeerd".

Waarom worden Russische dwerghamsters verboden?

De wetenschappers hebben een verzoek gekregen om naar ruim 300 dieren te kijken en te beoordelen of zij als huisdier geschikt zijn. Een aantal dieren zijn wel onderzocht, maar ondanks uitkomst risico analyse toch op de lijst gekomen. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde hondensoorten en de wilde bruine rat. Er zijn totaal maar 30 dieren op de huisdierenlijst gekomen waaronder natuurlijk de hond en kat. Maar ook de kameel. En de bunzing, lama, waterbuffel en veel gerbilsoorten. Dit zijn GEEN knuffeldieren voor onze kinderen!

Deze wetenschappers hebben de wilde varianten van deze dieren beoordeeld. En gekeken of deze als huisdier gehouden kunnen worden. Wat natuurlijk heel vreemd is qua onderzoek of het geschikte huisdieren zijn. In Jip en Janneke taal: wetenschappers hebben de wolf beoordeeld om te kijken of de hond als huisdier mag. Klinkt raar, maar zo is naar de Russische dwerghamster gekeken. De in de natuur voorkomende Russische dwerghamsters zijn zeer klein, wegen gemiddeld 35 gram en van karakter heel bang.

De wetenschappers vonden:
1. Zönosen - de Russische dwerghamster kent een verhoogd risico op het overbrengen van zoönotische pathogenen influenza A, virus H5N1, Seoul hantavirus, etc. op de mens.
2. I.v.m. ruimtegebruik - de Russische dwerghamster gebruikt afzonderde nestplaats. En de Russische dwerghamster gebruiken zelfgegraven holen.
3. Thermoregulatie - De Russische dwerghamster is aangepast aan een steppeklimaat.
4. Sociaal gedrag - De russische dwerghamster kent een paarsgewijze leefwijze en daarom grote kans op overbevolking.

M.b.t. punt 1 kan je al zien hoe de wetenschappers in een tunnelvisie zijn gaan zitten. De Russische dwerghamster als huisdier komt niet buiten. En de kans dat zij ziektes overbrengen is daarom zeer klein. Vele male kleiner dan dat honden en katten deze ziektes overbrengen.

Marika Stoevelaar, Peter Braak en ik hebben samen een reactie hierop aan de tweede kamer geschreven. Hieronder onze reactie.

"R2: Diersoort gebruikt afgezonderde nestplaats (altricial) met bij het ontbreken ervan als gevaar sterfte van de jongen, agressief of stereotiep gedrag of vergelijkbare gevolgen."

Dit risicofactor is helemaal niet aanwezig! Wij houden deze hamstersoort al meer dan 60 jaar als huisdier. Een laag bodembedekking of een huisje volstaat als schuilplaats. In de dierenwinkel zijn heel veel soorten bodembedekkers te koop en nog meer verschillende geschikte huisjes. Bij een gebrek aan huisje zal de Russische dwerghamster van de bodembedekking een eigen nest maken en zal daarin schuilen indien dit nodig is. Het risico op stress is enkel van toepassing als we het dier in een lege kooi zonder bodembedekking zouden houden. Maar niemand houdt hamsters in kooien zonder bodembedekking!

"R4: Diersoort gebruikt uitsluitend zelfgegraven holen/ eigengemaakt nest met bij gebrek aan graafmogelijkheden als gevaar het ontstaan van graafstereotypieën of vergelijkbare gevolgen."

Uit onderzoek is gebleken dat veel dwerghamstersoorten, waaronder ook de Russische Dwerghamster, holen van andere dieren overnemen en bij gebrek aan andermans holen er zelf eentje gaat graven (Flint 1966). Wilde varianten van de Russische dwerghamster willen graag schuilen. De tamme als huisdier gefokte Russische dwerghamster kent dit gedrag niet meer. Wel geven wij ze een huisje en veel zachte bodembedekking. Daarmee graven de Russische dwerghamsters zich in. Dit is vergelijkbaar met de konijn. Wilde konijnen gragen in de natuur gangnestelsels. Maar de konijn als huisdier kan dat niet. Daarom krijgt de konijn een nachthok om in te schuilen. Maar de vergelijk gaat niet helemaal op, want door de zachte grote hoeveelheid bodembedekking kunnen de Rusissche dwerghamsters nog steeds graven en gangenstelsels aanleggen als zij dat zouden willen.

"T1: Diersoort is niet aangepast aan een gematigd zeeklimaat met als gevaar het ontstaan van hypothermie of hyperthermie, luchtwegaandoeningen, een toegenomen vatbaarheid voor ziekten en sterfte."

Wij, mensen, ook niet! Wij kunnen buiten ook niet zonder een dak boven ons hoofd en zonder verwarming overleven. Daarom wonen wij samen met onze dwerghamsters in een huis. Onze (gedomesticeerde) dieren leven wat dat betreft al meer dan 50 jaar succesvol als huisdier in een gematigd zeeklimaat bij ons thuis. In de praktijk worden Russische Dwerghamster nooit buiten gehouden.

"S1: Diersoort heeft een paarsgewijze, monogame leefwijze met als gevaar het ontstaan van agressie, onderlinge gevechten, stress-gerelateerde ziektes en sterfte of vergelijkbare gevolgen indien deze leefwijze niet wordt gerespecteerd."

De Russische Dwerghamster wordt in de praktijk als huisdier altijd alleen gehouden. Zijn leefwijze in het wild is ook niet monogaam of paarsgewijs, dat is pertinent onjuist.

Monogamie / paarsgewijs = het samenleven met één partner.

Bovenstaande is niet aan de orde bij de Russische Dwerghamster. Uit onderzoeken blijkt het volgende als het gaat om de leefwijze van de Russische Dwerghamster in het wild:
"Results for P. sungorus were more ambiguous and did not provide conclusive evidence of paternal care. Individuals of the same sex never shared burrows, but males and females frequently shared burrows, although those relationships were never exclusive." (Webster & Brooks 1981; McShea 1990).

"Home ranges for P. sungorus are many times smaller than P.campbelli home ranges (Wynne-Edwards et al., 1999). Neither the home ranges of P. sungorus females nor the home ranges of P. sungorus males overlap, and both are of similar size. However, each P. sungorus male tends to overlap more than one female and each P. sungorus female tends to overlap more than one male (Wynne-Edwards, 1995). Within a single nightP. sungorus males routinely move from the burrow of one female to the burrow of another. The female remains in her own burrow, and receives a visit from a second male for the latter part of the night (Wynne-Edwards, 1995)." (uit From Dwarf Hamster to Daddy The Intersection of Ecology, Evolution, and Physiology That Produces Paternal behaviour, Wynne-Edwards 2003).

Mannelijke en vrouwelijke Russische dwerghamster komen bij elkaar om te paren. Een mannetje heeft in het wild meerdere vrouwtjes die hij bezoekt als ze bronstig zijn, maar van een monogamie is geen sprake.

"S2: Diersoort heeft een lineaire of despotische dominantie hiërarchie met als gevaar het ontstaan van agressie, onderlinge gevechten, stress-gerelateerde ziektes en sterfte of vergelijkbare gevolgen indien deze leefwijze niet wordt gerespecteerd."

De Russische Dwerghamster kent geen enkele hiërarchie omdat het geen sociaal dier is die in groepen leeft. Daarom wordt de Russische Dwerghamster altijd alleen gehouden. Het aangeven van deze risicofactor is meteen het bewijs dat het dier geen sociaal dier is en is hiermee ook geheel onterecht als monogaam geclassificeerd zoals in S1 wordt aangegeven.

"S3: Diersoort plant zich snel voort met als gevaar overpopulatie en het ontstaan van agressie, onderlinge gevechten, stress-gerelateerde ziektes en sterfte indien de diersoort onvoldoende ruimte heeft."

In de praktijk wordt een Russische Dwerghamster alleen gehouden, waardoor er geen enkel gevaar voor overpopulatie is. Het fokken met deze hamstersoort wordt door fokkers gecontroleerd gedaan.

De opgestelde huisdierenlijst is willekeur!

Het heeft de schijn van objectiviteit, maar de gemaakte keuzes zijn onverklaarbaar. Het ontbreekt van logica. Zie het filmpje.



Zo staat de Afrikaanse dwergrelmuis erop en die mag je als huisdier houden. In geen enkel dierenwinkel vind je ze. Op www.knaagdieren.net lees je: "De Afrikaanse dwergrelmuis (Graphiurus murinus) is de miniatuuruitgave van de beschermde Europese relmuis (Glis glis) en komt van oorsprong uit midden- en zuidelijk-Afrika. Daar bewonen ze, in groepen, tropische bossen. Het is een hyperaktief en razendsnel nachtdiertje dat zelden op de grond komt.". De wetenschappers vinden dit een geschikt huisdier! Maar waarom?

Bunzing en de fret staan op de huisdierenlijst. Bunzing is een roofdier en is oervader van de gedomesticeerde fret. En let op Bunzing zijn beschermde diersoorten in Nederland!. Bunzing en fret zijn onderling te kruisen, maar de kruisingen die dat oplevert, zijn ongeschikt als huisdier (zie website LICG). Bunzing leven in het wild in Nederland. Maar waarom vinden wetenschappers dit een geschikt huisdier? Vraag: mogen wij Bunzing gaan vangen om ze als huisdier te houden? Maar waarom mogen nertsen niet als huisdier gehouden worden?

Wat ook op de lijst staan: geit, lama, schaap, rund, kameel. Zijn dit nu huisdieren die je aan de kinderen kunt geven? Maar wat blijft dan over, de wilde rat?

Als de Russische dwerghamster niet mag omdat risico is dat ze virussen overbrengen, waarom mag de bruine rat (Rattus norvegicus) wel? Mag je wilde ratten vangen en als huisdier houden? Zij behoren tot risico classe F. Zij dragen in het wild vaak het Seoul hantavirus. Waarom staat de wilde soort op de huisdierenlijst en niet de tamme rat (Rattus norvegicus domestica)? Zelf bij de politieke vergadering over dit onderwerp werd aangehaald dat ze hopen dat er weinig mensen de bruine wilde rat als huisdier gaan houden.

Als de kameel als huisdier gehouden mag worden. Waarom de dromedaris dan niet? Grote verschil, naast wat kleine andere uiterlijke verschillen, is dat kameel twee bulten heeft en dromedaris maar één bult. Waarom niet beide op de huisdierenlijst?

Er staan verschillende gerbilsoorten op de lijst. Dit zijn dieren die samen gehouden moeten worden en niet alleen. De bekenste soort is de Mongoolse gerbil. Daarvan schrijft LICG: "Gerbils zijn erg vriendelijk, maar geen echte knuffeldieren". Toch raar dat de Campbelli dwerghamster die je samen kunt houden, niet mag omdat overpopulatie risico bestaat. Terwijl de Campbelli dwerghamster vele male knuffelbaarder is dan de Mongoolse gerbil. Waar zit nu het verschil?

Geen alternatief op de huisdierenlijst! Afwijkend t.o.v. Europa!

De huisdierenlijst kent slechts 30 dieren waaronder zoals al eerder geschreven de schaap, de rund, kameel en een waterbuffer. Iedereen in de politiek moet zich bij deze lijst afvragen waarom deze 30 dieren. En hoe deze lijst tot stand gekomen is en ongelijkheid met andere landen in Europa. En wat hierop een alternatief is voor de zachte lieve Russische dwerghamster.

Eén voor éen hieronder de lijst waarbij je goed na moet denken of het een geschikt dier is voor kinderen:

Afrikaanse dwergrelmuis: dit zijn geen knuffeldieren. Op de website van LICG staat dat het kijkdieren zijn want ze zijn te snel om te hanteren.

Algerijnse gerbil: In Nederland nauwelijks te krijgen en zijn geen knuffeldieren.

Alpaca: Een Alpaca past niet in een kooi en veel mensen zullen geen ruimte hiervoor hebben.

Bleke gerbil: Is geen knuffeldier en nauwelijks te verkrijgen.

Bruine rat: Bij de huisdierenlijst wordt de latijnse naam Rattus norvegicus gebruikt en niet die van de tamme rat Rattus norvegicus f. domestica. De Bruine rat is in de natuur gemakkelijk te verkrijgen, maar zoals de minister al in vragenronde over deze lijst al aangaf. Hij denkt niet dat veel mensen die als huisdier gaan houden. De tamme rat is goed als huisdier te houden, maar veel mensen zullen niet direct denken dat dit een alternatief is voor bijvoorbeeld de Russische dwerghamster.

Bunzing: In Nederland is de Bunzing een beschermd diersoort. Wat doet deze op deze lijst?!

Cavia: Eén cavia is een zielige cavia, dus altijd meerdere van nemen. Het is een geschikt huisdier voor kinderen, echter heeft tenminste twee vierkante meter aan ruimte nodig. Het is geen alternatief voor een Russische dwerghamster of ander soort dwerghamster om die in een kooi thuis te houden. Mocht je de cavia in een klein kooitje thuis willen houden, dan is dit zielig.

Chinese dwerghamster: De Chinese dwerghamster is lastig te verkrijgen en daarnaast lastig te fokken. Omdat je ze niet op later leeftijd kunt koppelen, fokken de fokkers ze koppelgewijs direct bij geboorte bij elkaar te zetten. Tevens zijn ze schuw van karakter en zijn ze veel minder geschikt als knuffeldier.

Chinese waterree: Past niet in een kooitje.

Dwergrenmuis: Zeer klein, vliegensvlug en niet geschikt als knuffeldier. Zijn ook niet gemakkelijk in Nederland te verkrijgen. Worden veelal op beurzen verkocht.

Ezel: Dit is geen huisdier.

Fret: Een fret heeft een onaangename geur en meeste mensen kiezen voor operatief verwijderen van de geurklier. Fretten zijn snelle, behendige roofdieren. Niet geschikt voor kinderen.

Geit: Is geen alternatief voor een huisdier.

Goudhamster: Dit is zeker een goed huisdier voor kinderen. Wel is de Goudhamster, ook wel de Syrische hamster genoemd, stuk groter als de dwerghamsters die verboden worden.

Grote Egyptische renmuis: Een zeldzaamheid, niet geschikt als knuffeldier.

Harrington's gerbil: Een zeldzaamheid, niet geschikt als huisdier.

Hond: Een hond of een Russische dwerghamster? Dit is geen alternatief voor dwerghamsters.

Huiskat: Zeker lief en schattig en ideaal als huisdier. Maar dit is geen alternatief voor dwerghamsters.

Huismuis: Wie wil er wilde muizen houden? Of wie wil er kleurmuizen houden? De mannetjes stinken enorm. Als dit een alternatief zou worden, dan moeten de fokkers ergens met de mannetjes heen. In mijn ogen is dit geen alternatief omdat zij ook niet zo knuffelig blijven zitten.

Kameel: Geen alternatief, is iets te groot om thuis te houden.

Konijn: Net als cavia's moet je ze niet alleen houden en voldoende ruimte geven. Inclusief buitenhok. Dit is geen alternatief voor dwerghamsters.

Lama: Net als een kameel is dit geen alternatief.

Mongoolse gerbil: Zijn sociale dieren en niet echt knuffeldieren. In veel dierenwinkels daarom ook niet meer verkrijgbaar.

Noordafrikaanse renmuis: Net zoals de eerder genoemde exotische renmuizen, niet in de dierenwinkel te koop en geen alternatief.

Paard, rund, schaap, varken en de waterbuffer: Kom op!, huisdieren? Geen alternatief.

Woestijnslaapmuis: Een bijzonder zeldzaamheid die je niet 123 kunt kopen. Wat doet zulke zeldzame dieren nu op deze lijst? Geen alternatief!

U ziet!, op deze lijst staat alleen de Chinese dwerghamster. Bij alle bovenstaande dieren wordt niet stil gestaan of het wel degelijk een leuk huisdier is voor kinderen. De wetenschappers hebben een checklist ingevuld, een zelfde checklist ongeacht of het om een Russische dwerghamster gaat of een Waterbuffer.

Samengevat

De Russische dwerghamster heeft afgelopen jaren zich als lief en vriendelijk huisdier bewezen. Het is een zeer geschikt huisdier voor kinderen. Hij is door meer dan 45 jaar selectie door fokkers gedomesticeerd en is totaal niet meer te vergelijken met de wilde exemplaren. De Russische dwerghamster mag in andere EU landen, waar ook regelgeving rondom het houden van dieren aanwezig is, wel gehouden worden.

De Russische dwerghamster moet op de huisdierenlijst (positieflijst) komen te staan! En natuurlijk ook de andere soorten dwerghamsters! Want bovenstaande geldt natuurlijk ook voor de Campbelli dwerghamster en Roborovski dwerghamster.

Dierenliefde begint bij levenslessen. Een kind krijgt die liefde als hij of zij huisdieren heeft en mag verzorgen. Niet iedereen heeft de ruimte voor een kameel, bunzing of schaap. En ook niet voor een kat of hond. Dwerghamsters hebben weinig ruimte nodig. En bieden die mogelijkheid om als huisdier gehouden te worden in situaties dat er weinig geld is en weinig ruimte is.