Diabetes bij de Russische dwerghamster

Links en rechts hoor ik steeds vaker dat bij de Russische dwerghamster diabetes wordt geconstateerd. En ik krijg wel eens de vraag hoe dit vererft. Ook op het forum van DeHamster.nl zijn er discussies hierover geweest en er zijn forumleden die niet van simpele verervingen van diabetes geloven.

Laat ik eerst duidelijk maken dat ik puur kijk naar mijn eigen ervaringen en dat ik diverse fokkers hierover gesproken heb.

Natuurlijk zullen er heel veel verschillende vormen van diabetes zijn en ik geloof best dat er ook vormen van diabetes zijn die complexer vererven dan recessief of dominant. Maar... deze vormen zijn niet in grote getallen als je geen inteelt doet. De kans dat je meerdere genen tegelijk erft is vele male kleiner dan wanneer het om een vorm gaat waar slechts één gen voor nodig is.

Als ik op dit moment naar de praktijk kijk, dan komen de verschillende vormen in groter mate voor:
1. Diabetes bij Mandarijnen
2. Diabetes, kleuronafhankelijk
3. Luxe diabetes

1. Diabetes bij Mandarijnen

Een paar jaar geleden was er nog niets aan de hand en waren alle Mandarijnen gezond en wel. Wel was het direct duidelijk dat de Mandarijnen altijd veel dikker zijn dan de Wildkleuren gefokt uit de Mandarijnen. Later kwamen er Mandarijnen die veel meer dronken dan de andere Mandarijnen. Bij het testen van suiker in urine bleek dat de Mandarijnen veel hoger suikergehalte hebben dan andere kleuren.

Het gaat hierom een kleurgebonden nadelige eigenschap waar fokkers heel goed op moeten letten en selecteren. Het lijkt erop dat per generatie erger wordt. En daar ligt het gevaar denk ik. Hoe dat komt, is voor mij een raadsel. Misschien heeft het te maken dat wij als fokkerszijnde selecteren? Het kan zijn dat wij elke keer de dikste eruit selecteren. En dat dikheid gebonden is aan suikerziekte.

De Wildkleuren gefokt uit de Mandarijnen hebben het ingeval niet. Ik heb het ingeval niet meegemaakt.

2. Diabetes

De eerste keer dat ik hiermee in aanraking ben gekomen, is dat ik Russen uit Engeland gehaald had. Van bekende fokkers had ik diverse mooie Russen gekocht. Dit waren prachtige Russen en aan de bouw en type goed te zien dat ze veel dichter bij de natuur staan dan de Russen in Nederland. De kleur was vele male donkerder, ze krijsen veel meer en was vele male kleiner. Maar na een goed driekwart jaar kwam er diabetes naar voren. Maar in het begin denk je dat het een incident is. Later begreep ik pas dat het een heel ernstige vorm van diabetes was. Op dat moment had ik al veel Russen gefokt en waren er ook al Russen naar andere fokkers gegaan.

Ook bij het uitwisselen van Russen met andere fokkers ben ik helaas diabetes tegen gekomen. Het zit niet slechts alleen in de Engelse lijn, het is ook al aanwezig in de Nederlandse lijnen.

Deze vorm die ik tegen ben gekomen, vererft dominant. Heel simpel aan of uit. Maar het gevaar zit hem erin dat niet elke vorm even zwaar is. Je hebt dus Russen met diabetes die nauwelijks meer drinken en niet meer plassen dan andere gezonde exemplaren. Waarom weet ik dat het dominant is? Ik heb een Russische dwerghamster met diabetes uit Engeland doelbewust terug gekruist op een Nederlandse Rus. Van dit nest hadden de helft later diabetes. Ik heb een gezond exemplaar en een drinkend exemplaar terug gekruist op een ander lijn. Gezonde exemplaar veroorzaakte geen diabetes terwijl het ongezonde exemplaar wederom 50% diabetes veroorzaakte.

Jaren geleden had ik Campbelli dwerghamsters met diabetes. Daar vererfde het ook al dominant. Ik heb toen heel simpel alle mannen en vrouwen apart gezet en ruim een half jaar gewacht. De niet drinkers, daar ben ik verder mee gegaan en toen had ik geen diabetes meer.

Het gevaar zit in het feit dat diabetes pas later naar boven komt en dat je al gefokt hebt met de diabetes gevallen terwijl je dit toen niet wist.

3. Luxe diabetes

Wij geven onze dwerghamsters voeding met veel suikers en vetten. Er zijn exemplaren die niet zoveel bewegen en heel dik worden. Ze kunnen dan later luxe diabetes krijgen. Deze vorm hoeft niet genetisch te zijn.

Diabetes en testen

Diabetes komt van nature al in de lijnen van de Russische dwerghamster voor. In de laboratorium krijgt 4% van de Russen uiteindelijk diabetes. Daarom is het verstandig om de Russen te testen op diabetes. Doe je dit via urine test, dan realiseer dat wanneer een Rus bang is, de suikergehalte ook hoog kan zijn. Een Russische dwerghamster die in een transportkooitje gezet wordt om urine op te vangen, is natuurlijk bang. Dit kan een positieve test veroorzaken. Test daarom niet één keer, maar meerdere keren.

Lees ook het artikel over diabetes bij de Mandarijn: klik hier. Hierin staat ook uitleg over hoe je urine kunt testen.

Martin Braak