Diabetes

Ongeacht dat wij allemaal zo gezond mogelijke hamsters willen fokken, lukt dit helaas niet altijd. Bij het selecteren van hamsters kunnen wij niet binnen in kijken en hierdoor kunnen hamsters ook slechte eigenschappen hebben. Daarnaast kunnen er tijdens het opgroeien factoren zijn waardoor slechte eigenschappen ontstaan. Eén van deze slechte eigenschappen is diabetes, ook wel suikerziekte genoemd.

Wat is diabetes?

Diabetes mellitus (letterlijke vertaling: zoete doorstroming) is een stofwisselingsziekte waarbij het lichaam onvoldoende energie uit glucose (suikers) kan halen. Er wordt geen insuline aangemaakt (= diabetes type 1) of er is een probleem met de insuline-receptoren (= diabetes type 2). Hierdoor stijgen de bloedglucose waarden. Ook treedt er suikerverlies via de urine op. Bij ernstige gevallen kan het leiden tot o.a. veel drinken en veel urineren. Dit komt omdat de hamster een droge mond en tong heeft. Het heeft dan meer dorst dan normaal.

Symptomen van diabetes

Diabetes is vaak te herkennen aan één of meer van de volgende klachten:
- veel drinken en veel plassen
- vermoeidheid
- slechter gezichtsvermogen
- slecht genezende wondjes
- terugkerende infecties
- kortademigheid

Type 1 en type 2

Zoals hierboven al aangegeven zijn er twee typen van diabetes.
Type 1: is dat het lichaam helemaal geen insuline aanmaakt. Deze type begint heel vroeg en kan al vanaf jongs af aan aanwezig zijn.
Type 2: is dat het lichaam minder goed in staat is om glucose uit de voeding te halen, omdat het lichaam onvoldoende op de insuline reageert. Deze vorm ontstaat vaak later en wordt daarom ook wel ouderdomsdiabetes genoemd.

Testen

De urine kan door middel van teststrips getest worden. Bij de apotheek kun je teststrips voor urine-analyse kopen (bijv. Clinistic / Diaburtest 5000). In één busje zit 50 teststrips en kost tussen de 10 en de 15 euro. Na het openen zijn de teststrips ongeveer een half jaar houdbaar.
Het opvangen van urine kan het beste gedaan worden door de hamster in een lege transportkooi te zetten en wachten tot hij urineert. Let op dat er geen voerresten in de urine terecht komen! Wanneer de hamster zijn wangzakken leegt, moet dit voer direct eruit gehaald worden. Dit om de test niet te beïnvloeden.

Wanneer de hamster een plasje heeft gedaan, dan kan je een teststrip even in de urine dopen. En daarna kijken of die verkleurd. Lees de handleiding die bij de teststrips zit goed na, zodat je precies weet wat je moet doen en waar je op moet letten. Er zijn verschillende teststrips in omloop waarbij sommige strips slechts 10 seconden in urine gehouden moet worden. Ook de snelheid van verkleuren is afhankelijk van de soort teststrip.

Het komt voor dat de test negatief beïnvloed wordt omdat de hamster heel veel stress heeft. Door stress kan de bloedsuikerspiegel namelijk ook stijgen. Test daarom altijd vaker dan één keer.

Een schoon plasje	Een teststrip Clinistrix
Je legt de teststrip even in de urine	Wanneer het ligt paars wordt, is het een lichte vorm, wanneer het donker paars wordt dan is het een zware vorm
Diabur-test, geen suiker	Diabur-test, lichte vorm van suiker

Test is positief, de teststrip verkleurd, is het dan diabetes?

Nee, dit is niet altijd het geval. Er zijn ook andere omstandigheden waarom de suikerwaarden in de urine hoger dan normaal zijn. Zo kunnen nierproblemen en infecties hogere suikerwaarden in de urine veroorzaken. Wanneer het om een dwerghamster gaat die in een groep leeft, kan er sprake zijn van stress omdat het door de groep verstoten wordt. En stress kan leiden tot een hogere bloedsuikerspiegel. De enige test waarmee je met 100% zekerheid diabetes kunt vaststellen is een bloedtest.

Is diabetes altijd erfelijk bepaald?

Een deel van de gevallen is genetisch bepaald, maar lang niet alle gevallen. Veel gevallen van diabetes ontstaan door het geven van voer met te veel suikers of het geven van te veel snoepjes. Ook overgewicht kan leiden tot diabetes. Deze vormen worden ook wel "luxe diabetes" genoemd.

Erfelijkheid speelt bij diabetes wel een grote rol. De ziekte zelf is niet erfelijk, maar de aanleg om het te krijgen wel. Zo kan het voorkomen dat het een generatie overslaat of minder erg is zodat je het niet ziet. Daarom is het te adviseren om niet verder met de voorouders van een hamster met diabetes verder te fokken, evenals met de broers en zussen. Zo voorkom je dat het zich verspreidt.

Wat te doen met een hamster die diabetes heeft

Veel hamsters met diabetes kunnen nog lang een gelukkig leven leiden. Wel moet je proberen om de hoeveelheid glucose in het bloed zo mogelijk door middel van aanpassing van voer te verlagen. Het voer moet zo min mogelijk suikers bevatten en zo min mogelijk verzadigd vet bevatten. Geef ze een vezelrijk koolhydraatarm voer. En wanneer er sprake is van overwicht moet je ze op dieet zetten om ze zo af te laten vallen.

Diabetes bij dwerghamsters

Campbelli dwerghamsters

Bij de Campbelli dwerghamster komt diabetes veel voor en is deels genetisch bepaald. Ze krijgen dit op een leeftijd van 7-9 maand oud. Het vererft vrij dominant.

Russische dwerghamster

Bij de Russische dwerghamster zien wij vooral bij de Mandarijn en de Mandarijn gerelateerde kleuren diabetes gevallen. Dit is een kleurgebonden afwijking. Of het hier om diabetes gaat of om een ander probleem zoals bijvoorbeeld nierproblemen, is nog onbekend. Er is een genetische vorm van diabetes bekend. Het gaat om een dominante vorm waarbij ene generatie minder erg lijkt te zijn dan de andere opvolgende generatie. Fokkers hebben ervaren dat deze vorm al vroeg met een teststrip op te sporen is. Bij jonge exemplaren verkleurd de teststrip licht.

Chinese dwerghamster

De Chinese dwerghamster is in de laboratorium gebruikt voor onderzoek naar ouderdomsdiabetes. Ze kunnen vrij oud worden (wel meer dan 4 jaar oud) en oude exemplaren kunnen diabetes ontwikkelen.

Terug naar vorige pagina

(c) 2010 Martin Braak, betreft een aangepast versie van het artikel over diabetes bij knaagdieren, die voor de vereniging N.K.V. geschreven is

Bronnen
Wikipedia, http://nl.wikipedia.org/wiki/Diabetes_mellitus
Diabetes fonds, http://www.diabetesfonds.nl/artikel/symptomen-diabetes-type-2
PetInfoPackets, http://www.petinfopackets.com/hamsters/hamsterinfopacket.html